Απάτητα βουνά: Περιοχές που υπάγονται σε καθεστώς υψηλής περιβαλλοντικής προστασίας, ένα φυσικό φρένο στην υπερεκμετάλλευση του περιβάλλοντος από τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Αυτά είναι πλέον και επίσημα τα ελληνικά «Απάτητα Βουνά».

ad

Πρόκειται για θεσμοθετημένες μεγάλες προστατευόμενες περιοχές, που εκτείνονται με επίκεντρο παρθένες κορυφογραμμές σε Λευκά Όρη, το όρος Σάος στη Σαμοθράκη, τον Σμόλικα, την Τύμφη, τον Ταΰγετο και το όρος Χατζή στη Νότια Πίνδο.

Ειδικότερα, ως «Απάτητα Βουνά» ορίζεται η περιοχή άνευ δρόμων με την περιμετρική ζώνη ενός χιλιομέτρου της. Σε αυτές τις περιοχές απαγορεύεται η διάνοιξη νέων δρόμων και η δημιουργία άλλων τεχνητών επεμβάσεων, που μεταβάλλουν ή αλλοιώνουν το φυσικό περιβάλλον.

Στα απάτητα βουνά απαγορεύεται αυστηρά και η ανάπτυξη έργων ΑΠΕ, στις περιοχές που εντάσσονται στο εν λόγω ειδικό καθεστώς προστασίας. Ενώ, σε ότι αφορά τα συνολικά οκτώ έργα, που ήδη έχουν λάβει βεβαίωση παραγωγού από τη ΡΑΕ στις εν λόγω περιοχές, αυτά δε θα υλοποιηθούν. Διευκρινίζεται ωστόσο ότι, σε κάθε περίπτωση, τα έργα αυτά δεν έχουν λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων, ενώ η ολοκλήρωσή τους καθίσταται ακόμα πιο δύσκολη συγκριτικά με άλλες επενδύσεις ΑΠΕ, καθώς υπόκεινται σε υποχρέωση εκπόνησης Ειδικής Αξιολόγησης.

Ειδικότερα, για την καθιέρωση των «Απάτητων Βουνών» με υπουργική απόφαση απαγορεύεται πλέον η διάνοιξη δρόμων κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων, η επέκταση των υφιστάμενων ανεξαρτήτως κατηγορίας, καθώς και κάθε είδους τεχνική επέμβαση, μεταβολή ή αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος. Ενώ, δεν θίγονται νομίμως υφιστάμενα έργα και η συντήρηση τους.

Επιπλέον, επιτρέπεται η σήμανση, επισκευή, συντήρηση και βελτίωση υφιστάμενων ορειβατικών και πεζοπορικών μονοπατιών, χωρίς τη χρήση μηχανοκίνητων μέσων πρόσβασης και με την προϋπόθεση ότι οι επεμβάσεις θα υλοποιούνται με φυσικά υλικά. Ωστόσο, εξαιρούνται από τους όρους και τους περιορισμούς έργα για σκοπούς Εθνικής ‘Άμυνας, όπως καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας.

Καθώς και έργα και επεμβάσεις που υλοποιούνται λόγω εκτάκτου ανάγκης (σεισμών, πλημμυρών, θεομηνιών, πυρκαγιάς κ.λπ.) εφόσον μετά λαμβάνεται μέριμνα για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος και έργα και επεμβάσεις που κρίνονται απαραίτητες για λόγους προστασίας ή/και αποκατάστασης του φυσικού και δασικού περιβάλλοντος.

Ο οικοτουρισμός μπορεί να αναπτυχθεί σε κάθε περιοχή που παρουσιάζει ενδιαφέρον από άποψη βιοποικιλότητας και αισθητικής τοπίου, συμβάλλοντας στη διατήρηση ή στη δημιουργία κινήτρων για μετάβαση σε πράσινη οικονομική δραστηριότητα όπως βιολογικές καλλιέργειες, προώθηση παραδοσιακών προϊόντων κ.ά.

Συγκεκριμένα η Ελλάδα ήταν στην πρώτη θέση αύξησης τεχνητών επιφανειών στην Ευρώπη (2015) , ενώ τα εργοτάξια και οι δρόμοι καταναλώνουν περισσότερη γη στην Ελλάδα από ό,τι στην Ευρώπη.